• ozanakbas

Atatürk Havalimanı'nın Kapanışına Üzülmemiz İçin 17 Neden


Yeni havalimanının açılmasıyla, resmi olarak son uçuşunu da gerçekleştirerek kapanan Atatürk Havalimanı, neden önemliydi? Kapatılması neden üzücü bir durum, ve Türk mimari tasarımı adına ne ifade ediyordu?

Bu gibi soruları cevaplarken fark ettim ki Türkiye bir kez daha "değerini kaybedince anlama" senaryosuyla landmark olmayı başarmış bir yapısını çöpe atıyor. Kent hafızası, tasarımsal birikim, imge, gelişen Türkiye'nin önemli kilometre taşlarından biri olmak ve bulunduğu bölgedeki kentsel gelişime büyük bir etki yaratarak yörede uzun yıllardır kökleşmiş bir alışkanlığın köklerini kurutmak gibi ifade ve nedenleri biraz toparlayıp gerekçelendirerek, bu konuda ne hissedeceğine emin olamayanlara biraz veri aktarmak istedim.

Konuyla ilgili hislerimizi tartışacağımız da bir başlık açtım Forum'da:

TIKLA

İşte, Yeşilköy Atatürk Havalimanı adıyla Hayati Tabanlıoğlu imzalı bu ikonik yapıya veda ederken üzülmemize neden olan 17 şey:

1- Halihazırda Türkiye'nin en büyük havalimanı idi. (11.776.961m2’lik alan)

DHMİ verilerine göre İstanbul Atatürk Havalimanı (IST) büyüklük listesinde en üstte yer alıyordu. Yolcu sayısı bakımından dünyanın en işlek 15. havalimanı konumundaki bu meydanımız, sadece 2018 yılında 68 milyon yolcuya ev sahipliği yaptı.

2- Ana bölümü, çağdaş Türk Mimarisinin önde gelen isimlerinden Hayati Tabanlıoğlu tarafından tasarlanmıştı.

Aynı mimarın ikonik eserlerinden biri olan AKM de bildiğiniz üzere yıkılarak yenileniyor.

3- Yeni havalimanının toplam yapım maliyeti 25,6 milyar euro ediyor.

Malum, zenginlikten ölen bir ülke değiliz.

4- Kuşakların ilk yurtdışı uçuşlarını gerçekleştirdiği bir kuşak hafızasına ev sahipliği yapıyordu Atatürk Havalimanı.

5- İstanbul'un sahip olduğu ilk havalimanıydı. 86 yıllık tarih yok oluyor.

Sivil Havacılığın ilk adımı 1925 yılında yine Yeşilköy’de kurulan Türk Tayyare Cemiyeti ile atıldı. Küçük bir askeri hangar ile yanındaki kargir binanın sivil uçuşlara tahsis edilmesinin ardından, İstanbul-Ankara arasında Şubat 1933’de gerçekleştirilen ilk uçuşla,”Yeşilköy Hava Meydanı” sivil uçuşlara açılmış oldu.

Görüntü: SaltOnline Arşivinden.

6- Ulaşımı çok kolaydı.

7- Bölgede havalimanı bulunuşuna bağlı olarak on yıllardır yerleşmiş işletmeler, oteller, turizm tesisleri, tanıtım ofisleri bulunuyordu.

8- GMW Mimarlık tarafından tasarlanıp 98-2004 arası inşa edilen ve tasarım ödüllerine layık görülen kısım da Atatürk Havalimanıyla birlikte tarihe gömülüyor.

9- Yerine ne yapılacağı hala belirsiz.

Millet Bahçesi deniyor. Gramında kentsel tasarım izine kolay kolay rastlayamadığımız, geç kapitalizmin (aynı zamanda vahşi de bir kapitalizm) hunharca yapılaştırıverdiği ve sonuçlarının tamamen tesadüfi olarak beklendiği/gözlendiği bir İstanbul kent planında buraya ne yapılacağının ne kadar önemli olduğunu tahmin edersiniz.

10- Bu yapıların içerdiği değerli tasarım nitelikleri ve Türk Mimari tarihinde edindiği önemli izi düşünürsek, yapıların değerlendirilme tarzıyla ilgili içimizin rahat olmayışı.